Sociale Waarde in praktijk

We lopen de stappen van een SocialeWaarde-analyse door aan de hand van het voorbeeld maatschappelijke activeringscentrum

1. Wat is een activeringscentrum?
   We benoemen de onderdelen die deel uitmaken van de methodiek (trainingen), de activiteiten die worden ondernomen (gesprekken met bewoners, starten van diensten) en geven aan welke inzet en randvoorwaarden daarvoor nodig zijn (aantallen deelnemers, projectleiding, financiële middelen).
   Immers, als we een activeringscentrum zouden starten zonder deelnemers, of zonder methodische training, zal het niet gaan werken.
2. We formuleren wat we verwachten aan de inzet van de maatschappelijke investering, in de vorm van een activeringscentrum.
   Een maatschappelijk activeringscentrum heeft twee doelen. Het zorgt dat mensen met grote afstand tot betaald werk weer actief aan de samenleving gaan deelnemen en daarmee stappen zetten op weg naar betaalde arbeid. Het tweede doel is diensten aan bewoners aanbieden zodat er meer contacten in de wijk ontstaan en bijvoorbeeld ouderen minder snel een beroep doen op professionele zorg en ondersteuning.
3. Een analyse van kosten en baten voor belanghebbenden (stakeholders)
   Bij een activeringscentrum zijn er vele belanghebbenden. Dat zijn de deelnemers zelf, de sociale dienst, de afdeling welzijn, andere gemeentelijke afdelingen, het algemeen maatschappelijk werk, welzijnsorganisaties, het SW-bedrijf, etc.
   Samen met deze belanghebbenden wordt nagegaan welke investeringen ze maken en welke kosten ze kunnen ontvangen.
   Enkele voorbeelden: Voor een afdeling welzijn kan het betekenen dat ze wat geld betalen voor het oprichten en de projectleiding van het centrum. Ze kunnen echter verwachten dat veel deelnemers allerlei activiteiten ondernemen met ouderen, zoals wandelen, meehelpen boodschappen doen, formulieren invullen en samen koken en eten. Dit alles zal dan een besparing op de Wmo-uitgaven opleveren, plus plezier bij de ouderen zelf.
   Voor een sociale dienst betekent een activeringscentrum bijvoorbeeld een bijdrage aan trainingskosten en coördinatie, maar ook extra inzet van consulenten. Daar tegenover staat onder meer bespaarde uitkering of minder bijzondere bijstand.
4. Het kwantificeren van de kosten en baten, ze meetbaar maken en in geld omzetten.
   Om de voorbeelden aan te houden. Bij het activeringscentrum zouden de kosten van de training en coördinatie zichtbaar gemaakt worden door middel van een offerte van een extern bureau. De inzet van de consulenten is te berekenen door aantal uren per week dat ze worden vrijgesteld x bruto loon x overheadopslag. De bespaarde uitkering kan worden berekend op basis van het gemiddelde bedrag aan bijzondere bijstand dat een uitkeringsgerechtigde aanvraagt.
   Natuurlijk is de berekening vaak complexer. Belangrijk in deze stap is om een goede afweging te maken wat relevante kosten en baten zijn. De besparing op bijzondere bijstand kan bijvoorbeeld zo laag zijn, dat het niet zinvol is om dat verder in het proces mee te nemen.
5. Meten van kosten en baten
   Het meten van kosten en baten kan gebeuren door het afnemen van vragenlijsten bij deelnemers en door het interviewen van betrokkenen. Ook kunnen bestaande gegevens geanalyseerd worden. Dit is maatwerk per SocialeWaarde-berekening. Over het algemeen geldt, dat vragenlijsten bij de doelgroep wel een belangrijk bestanddeel vormen van de gegevensverzameling.
6. Analyse van de uitkomsten en berekenen van maatschappelijke waarde
   Dit is over het algemeen een vrij ingewikkelde aangelegenheid. Inmiddels is er een website ontwikkeld waar veel van de rekenschema's aanwezig zijn en die op maat de uitkomsten doorrekenen. Uiteindelijk komt er een Sociale Waarde uit die aangeeft wat de opbrengst van de investering is, vertaald naar een waarde in euro's. Globaal genomen kan worden gesteld dat een Sociale Waarde boven de 1 aangeeft dat er een positieve opbrengst is per geïnvesteerde euro.