Wijkgericht werken
In het kader van stedelijke vernieuwing wordt in de gemeente Alphen aan den Rijn flink geïnvesteerd in een vijftal wijken/buurten om de leefbaarheid en veiligheid te verbeteren. De eerste fase van vernieuwing was gericht op het verbeteren van woning en woonomgeving. Inmiddels is de tweede fase ingegaan, met als speciaal aandachtspunt de verbetering van de sociale infrastructuur. Dit gebeurt in samenwerking met alle belanghebbende partijen, zoals onder meer woningbouwvereniging en politie.
Hoofdrol bewoners
De bewoners van de wijken spelen de belangrijkste rol in de verbetering van de sociale infrastructuur. We organiseren samen met hen diverse activiteiten. Zo is bijvoorbeeld met alle bewoners van een buurt de groenvoorziening in de wijk verbeterd. De afdeling Stadsbeheer van de gemeente heeft bloemen, planten en gereedschap beschikbaar gesteld, er is informatie gegeven over de verzorging van het groen en men is met zijn allen planten en bloemen gaan planten. Dit verbetert niet alleen het aanzien van de wijk, maar ook de sociale cohesie tussen de buurtbewoners.
De bewoners blijven ook zelf verantwoordelijk voor het onderhoud van de groenvoorziening. En de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de buurt zorgt voor de onderlinge contacten.
Nog geen vast centrum
Op dit moment worden de werkzaamheden van zowel de gemeente als instellingen met betrekking tot de buurt en wijken wel afgestemd, maar niet vanuit een vast centrum. Zo'n maatschappelijk activeringscentrum zou een kwaliteitsimpuls kunnen geven aan de sociale infrastructuur in wijken. Zowel op activiteitenniveau als op organisatieniveau.
A3, Alphense Activerende Aanpak
Alphen aan den Rijn is ambitieus in haar WWB-beleid en daarmee ook in haar Work First aanpak, de A3. A3 staat voor Alphense Activerende Aanpak, met als uitgangspunt de eigen verantwoordelijkheid van de klant. De gemeentetaak is primair gericht op het faciliteren van het proces dat moet leiden tot economische zelfstandigheid. Klanten dienen zelf initiatief te nemen om uit hun bijstandssituatie te komen. Zij die onvoldoende in staat blijken om zelf deze verantwoordelijkheid te kunnen nemen of niet mee willen werken, worden door de gemeente zodanig gestimuleerd dat zij actief aan de slag gaan om hun situatie te verbeteren.
Speerpunten
De nadruk ligt dus op arbeid. Alle uitkeringsgerechtigden van Werk en Bijstand worden gestimuleerd en geholpen om economische zelfstandigheid op te bouwen. Deze visie kan ook een zorgtraject of een sociaal activeringstraject betekenen.
Een tweede speerpunt is de maatschappelijke deelname aan de Alphense samenleving. De gemeente verwacht van alle uitkeringsgerechtigden een tegenprestatie voor het ontvangen van een uitkering. De mate van de tegenprestatie wordt individueel afgestemd op de mogelijkheden van de klant, bepaald in de zogenoemde Academie.
Academie
Met deze vernieuwende aanpak is de gemeente Alphen aan den Rijn in september 2005 gestart. Als blijkt dat een werkzoekende bij de uitkeringsaanvraag niet direct bemiddelbaar is naar betaalde arbeid, neemt hij deel aan de Academie. Daar krijgt de klant een gecombineerd trainings-, scholings-, en, indien nodig, hulpprogramma aangeboden van 24 uur per week voor de duur van maximaal drie weken. De Academie stelt aan de hand van de mogelijkheden van de klant een diagnose voor het vervolgtraject. Om op die manier de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen. Dit kan een reguliere of een beschermde werkstage zijn bij werkgevers, maar ook een sociaal activeringstraject bij werkgevers; zowel profit als not-for-profit.
Naast klanten die direct en niet-direct bemiddelbaar zijn zullen er ook klanten zijn en blijven die op grond van medische of andere redenen (tijdelijke) ontheffing van de arbeidsplicht krijgen. Ook voor deze klanten geldt dat de gemeente waarde hecht aan maatschappelijke deelname binnen de individuele mogelijkheden van de klant. Daarbij valt te denken aan vrijwilligerswerk.
Gunstig klimaat
De gemeente Alphen aan den Rijn is momenteel bezig om afstemming te zoeken met andere dienstverlening binnen de gemeente op het terrein van zorg en welzijn. Uit onderzoek dat de gemeente heeft laten uitvoeren blijkt dat het klimaat voor vrijwilligerswerk en gemeenschapstaken zeer gunstig is in Alphen aan den Rijn. Zowel aan de vraag- als aanbodkant. Alphense burgers zijn zeer betrokken en actief in hun gemeente en de gemeenschap staat open voor WWB-klanten die allerhande (gemeenschaps)taken uitvoeren ter verbetering van hun positie op de arbeidsmarkt. Werkgevers en (vrijwilligers)organisaties willen meewerken om WWB-klanten de mogelijkheid te bieden om werkervaring op te doen of om mee te werken aan een sociaal activeringstraject.
Startfase
Momenteel zit de gemeente in de startfase om haar beleid en uitvoering ten aanzien van sociale activering en maatschappelijk participatie in samenwerking met werkgevers en (maatschappelijke) organisaties gestalte te geven. Een maatschappelijk activeringscentrum past goed bij de bovengenoemde ontwikkelingen en de visie van de gemeente om haar WWB-klanten actief in de gemeenschap deel te laten nemen ter verbetering van hun positie. Een maatschappelijk activeringscentrum zou een gedegen aanvulling zijn op het WWB-beleid van de gemeente Alphen aan den Rijn en voor vernieuwing en een kwaliteitsimpuls zorgen. Nieuwe diensten in de wijk worden zo gekoppeld aan de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Voor het eerst wijkgericht
Vanuit de gemeentelijke diensten wordt al langer nagedacht om meer mogelijkheden te creëren voor mensen die niet meer of nog niet aan het arbeidsproces deelnemen. Er lopen al diverse projecten, maar deze zijn niet specifiek wijkgericht. Mogelijkheden om WWB-ers in de openbare ruimte actief in te zetten worden op dit moment binnen de gemeente besproken. Daarnaast wil men graag meewerken en -denken om de WWB-er op andere wijze in te zetten in de stad.
WMO
In kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning wordt allereerst gewerkt om de nieuwe taken zoals huishoudelijke zorg goed te implementeren. De gemeente is in 2004 met een ESF-subsidie gestart om WWB-klanten te laten werken als assistent in de huishoudelijke zorg. Dit is erg succesvol gebleken en een uitbreiding van projecten in de persoonlijke sfeer is een goede kans om de dienstverlening te vergroten. Men moet een besluit nemen over de basisvoorzieningen in de wijken, om te zorgen voor voldoende ontmoetings- en ondersteuningsmogelijkheden voor bewoners.
Versnippering tegengaan
In het kader van de activeringscentra gaat de dienstverlening zelfs verder, door namelijk tegen betaling diensten te verlenen aan mensen die hun tijd anders willen besteden. Het opzetten van een maatschappelijk activeringscentrum past goed bij de Alphense ontwikkelingen en kan een goed model zijn om te voorkomen dat er ad hoc en versnipperd allerlei activiteiten in een wijk ontstaan.
Voldoende draagvlak
Het verzoek om deel te nemen aan deze IPW aanvraag komt voor Alphen aan den Rijn dan ook op het goede moment. Binnen de gemeente is inmiddels voldoende draagvlak voor samenwerking in de wijken. Er wordt gesproken om het wijkgericht werken op den duur uit te breiden naar meer wijken. De huidige plannen in het kader van wijkgericht werken richten zich vooral op schone en veilige wijken.
MAC: bredere aanpak
De ontwikkeling van een MAC zal verder gaan en een bredere aanpak omvatten. Een MAC zorgt ervoor dat er (meer) planmatig nagedacht wordt over de behoeften van een wijk. Dit zal breder zijn dan schoon en veilig. Met name de combinatie daarbij van zorg, welzijn en werk en/of werkgerelateerde activiteiten zijn een meerwaarde en sluiten aan bij de huidige situatie. De re-integratie en inzet van langdurig werklozen vormen een waardevolle aanvulling op de huidige aanpak.
Beleidsuitgangspunten
Het zoeken naar oplossingen en antwoorden op welke wijze voldaan kan worden aan de vraag van de bewoners door medebewoners staat hoog op de agenda van de gemeente Alphen aan den Rijn. Door zoveel als mogelijk de kwaliteiten van de diverse bewoners zelf te gebruiken komt men tegemoet aan de belangrijkste beleidsuitgangspunten van het college:
- Iedereen doet mee (afhankelijk van haar of zijn mogelijkheden)
- Zo lang mogelijk zelfstandig wonen/oudere bewoners
- Integratie van medebewoners
- Aandacht voor de jeugd
- Aandacht voor isolement
